Ένας συγγενής πεθαίνει, το οικογενειακό σπίτι παραμένει άδειο και τα τιμολόγια συνεχίζουν να φτάνουν (δείτε αυτές τις 6 factures qui peuvent continuer à tomber après un décès). ΕΝΦΙΑ, νερό, ηλεκτρισμός: κανείς δεν ξέρει πραγματικά ποιος πρέπει να πληρώσει τι όσο η κληρονομία δεν έχει ολοκληρωθεί. Αυτή η περίοδος αναμονής, που μερικές φορές διαρκεί αρκετούς μήνες ή ακόμη και χρόνια, συχνά δημιουργεί δυσκολίες στους κληρονόμους.
Η απάντηση συνοψίζεται σε μία φράση: όσο δεν έχει γίνει η διανομή, οι κληρονόμοι βρίσκονται σε κοινοχρησία και καθένας πρέπει να συμβάλλει στα έξοδα κατά το ποσοστό της μερίδας του στην κληρονομιά. Αυτή η αρχή, απλή στη θεωρία, κρύβει λεπτές διακρίσεις που είναι καλύτερα να γνωρίζετε προτού η κατάσταση επιδεινωθεί μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας.
Ποιος πληρώνει τα έξοδα ενός ακινήτου σε κοινοχρησία κληρονομικής διαδικασίας;
Από το άνοιγμα της κληρονομίας, όλα τα περιουσιακά στοιχεία του νεκρού ανήκουν συλλογικά στους κληρονόμους, σύμφωνα με το καθεστώς της κοινοχρησίας. Αυτό σημαίνει ότι το σπίτι δεν ανήκει σε κανέναν ιδιαίτερα, αλλά σε όλους τους κοινοχρήστες μαζί, καθένας κατά το ποσοστό των δικαιωμάτων του. Αυτή η κατάσταση διαρκεί έως τη σαφή διανομή, η οποία μπορεί να γίνει γρήγορα ή να παραταθεί ανάλογα με την πολυπλοκότητα του φακέλου.
Η αρχή της αναλογικής κατανομής δικαιωμάτων
Ο κανόνας σύμφωνα με το Ελληνικό Αστικό Κώδικα είναι σαφής: κάθε κοινοχρήστης επιβαρύνεται με τα έξοδα της κοινοχρησίας κατά αναλογία των δικαιωμάτων του στην κληρονομιά. Ας πάρουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: τρία παιδιά κληρονομούν εξ ίσου το σπίτι των γονιών τους, καθένα για ένα τρίτο. Αν ο ΕΝΦΙΑ ανέρχεται σε 1.500 ευρώ ετησίως, κάθε κληρονόμος πρέπει θεωρητικά να αναλάβει 500 ευρώ. Ίδια λογική ισχύει και για τα τιμολόγια νερού ή ηλεκτρισμού εάν το ακίνητο παραμένει συνδεδεμένο κατά την ακατοίκητη περίοδο της κληρονομίας.
Αλληλέγγυα ευθύνη κληρονόμων απέναντι στους πιστωτές
Προσοχή, ωστόσο, σε μια λεπτή διάκριση που αλλάζει πολλά πράγματα στην πράξη. Απέναντι στους εξωτερικούς πιστωτές, όπως το Δημόσιο ή τον προμηθευτή ενέργειας, οι κληρονόμοι μπορεί να θεωρηθούν αλληλέγγυοι για την πληρωμή, ακόμη και αν εσωτερικά η κατανομή γίνεται σύμφωνα με τα ποσοστά. Στην πράξη, ένας πιστωτής μπορεί να απαιτήσει την ολόκληρη αξία ενός τιμολογίου από έναν μόνο κληρονόμο, με δικαίωμα του τελευταίου να απευθυνθεί στους άλλους για να λάβει πίσω το ποσοστό τους.
ΕΝΦΙΑ: ποιος είναι υπόχρεος σε περίπτωση κληρονομίας;
Ο ΕΝΦΙΑ ακολουθεί ένα ιδιαίτερο καθεστώς που συνδέεται με το χρόνο της έκδοσης του. Οφείλεται από το πρόσωπο που είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας. Εάν ο νεκρός πέθανε μετά από αυτή την ημερομηνία, η κληρονομία, δηλαδή οι κληρονόμοι σε κοινοχρησία, παραμένουν υπόχρεοι για ολόκληρο το έτος, ακόμη και αν ο θάνατος επήλθε μερικές εβδομάδες αργότερα.
Το δελτίο φόρου συνήθως φτάνει στο όνομα του νεκρού, κάτι που συχνά εκπλήσσει τις οικογένειες. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να δηλώσετε το θάνατο στη Δημοτική Αρχή ή στις αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες όπου εκδίδεται ο ΕΝΦΙΑ, ώστε τα επόμενα δελτία να αποστέλλονται σωστά, συνήθως στο όνομα της κληρονομίας ή ενός εκπροσώπου που ορίστηκε μεταξύ των κληρονόμων.
Πιθανές απαλλαγές ΕΝΦΙΑ
Ορισμένες περιπτώσεις δίνουν δικαίωμα σε ελάφρυνση. Εάν ο νεκρός ωφελούσε από απαλλαγή σχετική με την ηλικία ή τα εισοδήματα, αυτή δεν μεταφέρεται αυτόματα στους κληρονόμους. Ωστόσο, εάν το σπίτι παραμένει εντελώς άδειο και ακατοίκητο για συνεχή περίοδο περισσότερο από τρεις μήνες, μπορεί να υποβληθεί αίτηση για μερική ελάφρυνση του ΕΝΦΙΑ στις αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες, υπό ορισμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται με την αδυναμία κατοίκησης ή ενοικίασης του ακινήτου.
Το αναγκαίο βήμα
Ενημερώστε άμεσα τις φορολογικές υπηρεσίες και τους προμηθευτές ενέργειας για το θάνατο. Ένα απλό τηλεφώνημα ή γράμμα εμποδίζει τα τιμολόγια να συνεχίσουν να τρέχουν στο όνομα ενός νεκρού, κάτι που περιπλέκει αργότερα τη ρύθμιση της κληρονομίας και την αποζημίωση μεταξύ κληρονόμων.
Νερό, ηλεκτρισμός και συνήθη έξοδα: ποιος πληρώνει τα τιμολόγια;
Τα συνήθη έξοδα ακολουθούν την ίδια λογική με τον ΕΝΦΙΑ: κατανέμονται μεταξύ των κοινοχρηστών σύμφωνα με το ποσοστό τους. Στην πράξη, είναι συχνό ένας μόνο κληρονόμος, συνήθως αυτός που κατοικεί κοντά ή που διαχειρίζεται τις διοικητικές διαδικασίες, να προεξοφλεί τα ποσά που οφείλονται για νερό, ηλεκτρισμό ή ασφάλιση κατοικίας. Τότε φυλάσσει τα παραστατικά για να ζητήσει επιστροφή κατά τη σαφή διανομή, μειώνοντας αυτές τις προεξοφλήσεις από τη δική του μερίδα ή ζητώντας ευθεία επιστροφή από τους άλλους κοινοχρήστες.
Είναι συχνά πιο απλό να ακυρώσετε τις συμβάσεις ενέργειας που δεν είναι απαραίτητες, όπως το φυσικό αέριο ή μια πρόσθετη επιλογή, διατηρώντας παράλληλα ένα ελάχιστο ηλεκτρικό συμβόλαιο για να αποφευχθεί η κατάψυξη των σωληνώσεων τον χειμώνα ή να επιτραπούν οι απαραίτητες επισκέψεις για πώληση. Αυτή η πρακτική διαχείριση περιορίζει τις περιττές δαπάνες κατά την περίοδο της ρύθμισης της κληρονομίας.
Ειδική περίπτωση: ο κληρονόμος που κατοικεί στο σπίτι
Ορισμένες κληρονομίες περιπλέκονται όταν ένας κληρονόμος συνεχίζει να κατοικεί στο οικογενειακό σπίτι, μερικές φορές γιατί ήδη κατοικούσε εκεί με το νεκρό. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει θεωρητικά να καταβάλλει μια αποζημίωση κατοικίας στους άλλους κληρονόμους, υπολογισμένη στη βάση της ενοικιαστικής αξίας του ακινήτου, ως αντάλλαγμα για την αποκλειστική χρήση που απολαμβάνει. Αυτή η αποζημίωση προστίθεται στη συζήτηση για τα έξοδα, καθώς ο ένοικος συνήθως αναλαμβάνει τα τακτικά τιμολόγια που σχετίζονται με την καθημερινή του χρήση του ακινήτου.
Οι άλλοι κληρονόμοι μπορούν να απαιτήσουν την καταβολή αυτής της αποζημίωσης από τη στιγμή που η κατοικία στερεί από την κοινοχρησία ένα πιθανό εισόδημα, για παράδειγμα εάν το ακίνητο θα μπορούσε να ενοικιαστεί. Μια φιλική συμφωνία μεταξύ κοινοχρηστών παραμένει πάντα προτιμητέα για να οριστεί ένα λογικό ποσό και να αποφευχθεί ένα διαδικαστικό κίνημα ενώπιον του δικαστηρίου.
Πώς να διαχειριστείτε αυτές τις δαπάνες στην πράξη;
Για να αποφευχθούν οι εντάσεις, πολλές οικογένειες επιλέγουν να ανοίξουν τραπεζικό λογαριασμό αφιερωμένο στην κληρονομιά, τροφοδοτούμενο από τους κοινοχρήστες ανάλογα με τα δικαιώματά τους, ώστε να ρυθμιστούν τα συνήθη τιμολόγια χωρίς ατομική προεξόφληση. Ο συμβολαιογράφος που είναι αρμόδιος για τη ρύθμιση της κληρονομίας μπορεί επίσης να συγκεντρώσει ορισμένες πληρωμές, ιδίως όταν υπάρχουν διαθέσιμες χρηματικές σειρές του νεκρού στα κατασχεμένα του λογαριασμό κατά την περίοδο της διαδικασίας.
Ακολουθούν τα σημεία που πρέπει να ελέγξετε γρήγορα μετά τον θάνατο για να περιορίσετε τις δυσάρεστες εκπλήξεις:
- Ενημερώστε τις φορολογικές υπηρεσίες ΕΝΦΙΑ και ζητήστε τη μεταφορά του δελτίου στο όνομα της κληρονομίας
- Επικοινωνήστε με τους προμηθευτές νερού και ηλεκτρισμού για να προσαρμόσετε ή ακυρώσετε τις περιττές συμβάσεις
- Διατηρήστε όλα τα τιμολόγια που πληρώθησαν για να τεκμηριώσετε μια αποζημίωση κατά τη διανομή
- Συζητήστε με το συμβολαιογράφο τη δυνατότητα χρήσης των κληρονομιακών κεφαλαίων για τη ρύθμιση των συνήθων εξόδων
Όσο αργεί η διανομή, τόσο περισσότερα έξοδα συσσωρεύονται και όσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι διαφωνίας μεταξύ κοινοχρηστών, ιδίως όταν ένας κληρονόμος θέλει να πουλήσει το οικογενειακό σπίτι ενώ οι άλλοι αρνούνται. Η ρύθμιση αυτών των ζητημάτων τους πρώτους μήνες, με σαφή κατανομή και καλά τηρημένα παραστατικά, αποτρέπει πολλές διαφορές κατά την τελική κλείσιμο της κληρονομίας.
